غذا یا «کامله» یا «مکمل»
طبق قانون اروپا، فقط غذایی رو میشه «کامل» صدا زد که اگه تنها غذای گربه یا سگ باشه، همه نیازش رو بده. بقیه، مثل تشویقیها و خیلی از کنسروها، «مکمل»ن و باید کنار یه غذای دیگه داده بشن.
شاید برای کوچولوی خونهت غذا درست میکنی، شاید غذای آماده میخری. سؤال هر دو حالت یکیه: این غذا هر چی لازم داره رو بهش میده؟ FEDIAF جواب دقیق همین سؤاله.
تو یه پاراگراف
FEDIAF یه سازمان اروپاییه که از سال ۱۹۷۰ داره کار میکنه و سازندههای غذای سگ و گربه تو کشورهای اروپا عضوش هستن. مهمترین کارش منتشر کردن یه راهنمای تغذیهست: یه فهرست دقیق از اینکه گربه و سگ هر روز از هر ماده مغذی چقدر لازم دارن و بیشتر از چقدرش براشون ضرر داره. وقتی میگیم غذای ما «طبق FEDIAF کامله»، یعنی همه این عددا توش درست دراومدن.
FEDIAF یهشبه درست نشده. پشتش بیشتر از پنجاه سال کار و تحقیقه.
انجمنهای سازنده غذای حیوونای خونگی تو کشورهای اروپایی دور هم جمع شدن و FEDIAF رو ساختن تا برای غذای سالم سگ و گربه یه زبون مشترک داشته باشن.
عددای راهنما از گزارش مرجع «نیازهای غذایی سگ و گربه» (NRC، ۲۰۰۶) و تحقیقهای تازهتری اومده که تو مجلههای علمی چاپ شدن.
از این سال یه گروه از دانشمندا و دامپزشکای دانشگاهی که برای شرکتها کار نمیکنن، راهنما رو بازبینی میکنن و پیشنهاد اصلاح میدن.
هر وقت علم حرف تازهای داشته باشه، راهنما هم بهروز میشه. تازهترین نسخهش سال ۲۰۲۵ منتشر شد.
راهنمای FEDIAF چند صد صفحهست، ولی حرف اصلیش رو میشه تو این شش تا نکته گفت.
طبق قانون اروپا، فقط غذایی رو میشه «کامل» صدا زد که اگه تنها غذای گربه یا سگ باشه، همه نیازش رو بده. بقیه، مثل تشویقیها و خیلی از کنسروها، «مکمل»ن و باید کنار یه غذای دیگه داده بشن.
راهنما برای بیشتر از سی ماده مغذی میگه گربه و سگ حداقل چقدر لازم دارن؛ از پروتئین و چربی گرفته تا ویتامینها و مواد معدنی. این حداقلها یه کم بالاتر از نیاز واقعی گذاشته شدن که خیالمون راحت باشه.
زیادیِ بعضی چیزا هم ضرر داره. مثلاً ویتامین A و ویتامین D اگه زیاد بشن، برای گربه و سگ سمّیان. برای همین راهنما سقف هم میذاره و بعضی از این سقفها تو اروپا قانون هم هستن.
گربه کاملاً گوشتخواره. تورین و آرژنین و ویتامین A رو باید آماده از غذا بگیره، چون بدنش نمیتونه خودش بسازه. راهنما اینا رو جدا و دقیق برای گربه حساب کرده. برای همین گوربا و هاپو دو تا دستور جدان، نه یه غذا با دو تا اسم.
بچهگربه و تولهای که دارن بزرگ میشن، حیوون بالغ و مادری که بارداره یا شیر میده نیازهای فرقداری دارن. غذایی که برای «همه سنها» کامله، باید سختترین جدول، یعنی جدول دوران رشد و شیردهی رو هم پاس کنه.
کافی نیست سازنده بگه غذاش کامله. باید با حساب دقیق دستور و آزمایش غذای پختهشده، یا با آزمون تغذیه روی خود حیوونا، نشون بده که عددا واقعاً درست درمیان.
کامل و متعادل یعنی هر دوش با هم. غذایی که پروتئینش عالیه ولی کلسیمش کمه، کامل نیست. غذایی که ویتامینش زیادیه هم متعادل نیست. هر ماده باید تو محدوده درست خودش باشه؛ فقط بیشتر بودن کافی نیست.
سؤال بجاییه، چون FEDIAF رو خود سازندهها ساختن. ولی چندتا چیز باعث میشه دامپزشکا و متخصصای تغذیه تو اروپا بهش تکیه کنن:
شورای علمی FEDIAF از استادای دانشگاه و دامپزشکای متخصص تغذیه تشکیل شده که کارمند شرکتهای غذا نیستن.
هر عدد به یه منبع علمی برمیگرده که همه میتونن بخونن و نقدش کنن؛ از نظر یه شرکت نیومده.
حداقلها عمداً یه کم بالاتر از نیاز واقعی گذاشته شدن تا فرق حیوونا با هم و فرق مواد اولیه رو پوشش بدن.
وقتی یه تحقیق تازه چیزی رو عوض کنه، راهنما هم عوض میشه. نسخههای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۱ و ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ همینطوری اومدن.
قولی که میدیم
نوشتن «طبق FEDIAF» رو برچسب که کاری نداره. کار اصلی پشتشه. اینا کارهاییه که برای هر غذا انجام میدیم:
هر دستور رو از اول با جدولهای تازهترین نسخه FEDIAF تنظیم میکنیم؛ گوربا با جدول گربه، هاپو با جدول سگ، و هر دو برای همه سنها، یعنی با جدول دوران رشد و شیردهی که از همه سختتره.
تکتک مواد مغذی رو چک میکنیم که بالاتر از حداقل و پایینتر از حداکثر باشن. اگه یکی کم بیاد، دستور رو عوض میکنیم، نه برچسب رو.
پختن، حتی با حرارت ملایم، یه بخشی از تورین و ویتامینها رو کم میکنه. این کم شدن رو تو دستور حساب میکنیم و چیزایی که ویتامین دارن، مثل جوانه گندم و مخمر آبجو، رو بعد از خنک شدن غذا اضافه میکنیم.
هر بار نسخه تازهای از راهنما منتشر بشه، همه دستورها رو دوباره باهاش مقایسه میکنیم.
مواد هر غذا رو به ترتیب، از بیشترین به کمترین، رو برچسب و تو صفحه همون غذا مینویسیم. نتیجه آنالیز آزمایشگاه هم که بیاد، همونجا میذاریم.
نه. FEDIAF گواهی صادر نمیکنه. راهنما رو منتشر میکنه و این وظیفه سازندهست که غذاش رو طبقش بسازه و بتونه ثابتش کنه. هر جا دیدی نوشته «گواهی FEDIAF»، دقیق نیست.
خود راهنما قانون نیست، ولی تو اروپا عملاً مرجع اصلی تغذیه سگ و گربهست و قانونگذارا و دامپزشکا هم بهش استناد میکنن. چندتا از حداکثرهاش، مثل سقف ویتامین D، تو قانون اروپا هم اومده.
AAFCO همین کار رو تو آمریکا میکنه. هر دوشون از تحقیقهای مشابه اومدن و عدداشون خیلی به هم نزدیکه. فرقشون بیشتر تو جزئیات و نحوه نوشتن عدداست. ما راهنمای اروپا رو انتخاب کردیم چون جزئیتره و مرتبتر بهروز میشه.
مرغ پخته و برنج، با همه محبتی که پشتشه، معمولاً کلسیم و روی و ید و ویتامین E و تورین کافی نداره. این کمبودها بیسروصدا جلو میرن و ممکنه ماهها بعد خودشون رو نشون بدن.
غذاها رو ببین. مواد هر کدوم، به ترتیب، توی صفحهی خودش نوشته شده.